Raporty
Specjalne strefy ekonomiczne – edycja 2009
IV edycja raportu Firmy Doradczej KPMG
Po bardzo dobrych latach 2007-2008, rok 2009 przyniósł silne załamanie napływu nowych inwestycji do specjalnych stref ekonomicznych (SSE). Według prognoz KPMG wartość inwestycji w strefach może być w roku bieżącym aż o 56% mniejsza niż w 2008 roku.
Po bardzo dobrych latach 2007-2008, rok 2009 przyniósł silne załamanie napływu nowych inwestycji do specjalnych stref ekonomicznych (SSE). Według prognoz KPMG wartość inwestycji w strefach może być w roku bieżącym aż o 56% mniejsza niż w 2008 roku.
„Specjalne strefy ekonomiczne – edycja 2009”
IV edycja raportu KPMG
Chociaż kryzys na światowych rynkach finansowych oraz będące jego efektem spowolnienie gospodarcze w Polsce nie miały wpływu na bardzo dobre wyniki SSE w 2008 roku to już w roku bieżącym jest on wyraźny i niestety niekorzystny. KPMG szacuje, że liczba zezwoleń na działalność wydanych w 2009 obniży się w stosunku do ubiegłego roku o blisko jedną trzecią i wyniesie 142 ( w 2008 r. wydano 205 zezwoleń na prowadzenie działalności w SSE). Skutkiem mniejszej liczby zezwoleń jest spadek inwestycji. Należy spodziewać się, że nie przekroczą one 5 mld złotych chociaż jeszcze rok wcześniej inwestorzy zainwestowali w specjalnych strefach ekonomicznych 10,6 mld złotych. Oznacza to spadek inwestycji rok do roku aż o 56%, a w niektórych strefach spadek może przekroczyć 90% (np. suwalska czy słupska). Stosunkowo najbardziej odporną SSE w Polsce okazała się strefa katowicka, gdzie inwestycje obniżą się „zaledwie” o 28%. Jeśli sytuacja nie poprawi się w IV kwartale br to po raz pierwszy w dotychczasowej historii funkcjonowania SSE zatrudnienie w strefach na koniec 2009 roku będzie niższe niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Spadek nie będzie co prawda duży (ok 2%) jednak świadczy on o tym, że tegoroczne inwestycje w SEE przyniosły utworzenie mniejszej liczby miejsc pracy od liczby miejsc pracy zlikwidowanych przez działających już w strefach przedsiębiorców.
Kryzys pokazał, jak bardzo polska gospodarka powiązana jest z gospodarką światową. Z jednej strony międzynarodowe koncerny wstrzymały decyzje o uruchamianiu nowych fabryk, jak i o rozbudowie już istniejących, z drugiej, spółki z polskim kapitałem napotkały poważne problemy w zakresie finansowania nowych przedsięwzięć. W rezultacie po kilku latach szybkiego wzrostu gospodarczego 2009 rok okazał się dla stref okresem silnego zahamowania inwestycji, ograniczania działalności i zwolnień pracowników. Mimo to SSE są obszarami, w których nadal pojawiają się nowi inwestorzy, w których powstają nowe zakłady produkcyjne i gdzie zatrudnia się pracowników – mówi Paweł Barański, Dyrektor, Firma Doradcza KPMG.
Specjalne strefy ekonomiczne mają duże szanse wyjść obronna ręką z kryzysu. Sprzyjają temu dobra infrastruktura, zachęty podatkowe i dostępność pracowników, a także wymogi prawne nałożone na inwestorów, które sprawiają, że mimo spowolnienia gospodarczego rozpoczęte inwestycje i miejsca pracy są utrzymywane na zakładanym wcześniej poziomie – dodaje Mirosław Michna, Partner, Firma Doradcza KPMG.
Nakłady inwestycyjne w SSE
Najważniejsze wnioski z raportu „Specjalne strefy ekonomiczne – edycja 2009”:
Inwestorzy pozytywnie oceniają funkcjonowanie w SSE
Inwestorzy są zadowoleni z faktu obecności w SSE. Wszystkie badane firmy działające w wałbrzyskiej SSE oceniły ją pozytywnie. Ponad 90% ocen pozytywnych zanotowały też strefy: katowicka, kostrzyńsko-słubicka oraz tarnobrzeska. Z kolei strefa krakowska otrzymała największy odsetek ocen „bardzo dobrych”.
Łatwiej o pracowników
Już drugi rok z rzędu poprawia się dostępność pracowników w obszarach objętych strefą.
Zdecydowana większość inwestorów nie ma większych trudności ze znalezieniem kadry menedżerskiej, inżynierów oraz robotników i pracowników administracyjnych. Również oceny kwalifikacji pracowników są pozytywne. Większość inwestorów sygnalizowała natomiast, że nie otrzymuje pomocy ani od władz lokalnych, ani od zarządów SSE jeśli chodzi o pomoc w pozyskaniu pracowników.
Interpretacja przepisów podatkowych największym problemem
Ponad połowa badanych inwestorów uczestniczących w badaniu twierdzi, że ma problemy z prawidłową interpretacją przepisów podatkowych dotyczących zwolnień z podatku, wynikających z prowadzenia działalności w strefie. 46% firm ma problemy z rozdzieleniem kosztów i przychodów opodatkowanych od kosztów i przychodów zwolnionych z opodatkowania.
Plany inwestycyjne dotychczasowych inwestorów pozostają ambitne
Blisko połowa respondentów zapowiedziała nowe inwestycje na terenie specjalnych stref ekonomicznych w Polsce w ciągu najbliższych 2-3 lat. Największy odsetek firm w legnickiej SSE. Blisko 90% tutejszych przedsiębiorstw ma inwestycje w swoich planach.
O raporcie
„Specjalne strefy ekonomiczne. Edycja 2009”, najnowszy raport badawczy KPMG jest już czwartą z kolei publikacją poświęconą funkcjonowaniu 14 specjalnych stref ekonomicznych w Polsce. Raport jest oparty na wywiadach telefonicznych przeprowadzonych w lipcu - wrześniu 2009 roku z przedstawicielami wszystkich czternastu SSE oraz 170 inwestorami prowadzącymi działalność na terenie stref.
pełna wersja raportu
IV edycja raportu KPMG
Chociaż kryzys na światowych rynkach finansowych oraz będące jego efektem spowolnienie gospodarcze w Polsce nie miały wpływu na bardzo dobre wyniki SSE w 2008 roku to już w roku bieżącym jest on wyraźny i niestety niekorzystny. KPMG szacuje, że liczba zezwoleń na działalność wydanych w 2009 obniży się w stosunku do ubiegłego roku o blisko jedną trzecią i wyniesie 142 ( w 2008 r. wydano 205 zezwoleń na prowadzenie działalności w SSE). Skutkiem mniejszej liczby zezwoleń jest spadek inwestycji. Należy spodziewać się, że nie przekroczą one 5 mld złotych chociaż jeszcze rok wcześniej inwestorzy zainwestowali w specjalnych strefach ekonomicznych 10,6 mld złotych. Oznacza to spadek inwestycji rok do roku aż o 56%, a w niektórych strefach spadek może przekroczyć 90% (np. suwalska czy słupska). Stosunkowo najbardziej odporną SSE w Polsce okazała się strefa katowicka, gdzie inwestycje obniżą się „zaledwie” o 28%. Jeśli sytuacja nie poprawi się w IV kwartale br to po raz pierwszy w dotychczasowej historii funkcjonowania SSE zatrudnienie w strefach na koniec 2009 roku będzie niższe niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Spadek nie będzie co prawda duży (ok 2%) jednak świadczy on o tym, że tegoroczne inwestycje w SEE przyniosły utworzenie mniejszej liczby miejsc pracy od liczby miejsc pracy zlikwidowanych przez działających już w strefach przedsiębiorców.
Kryzys pokazał, jak bardzo polska gospodarka powiązana jest z gospodarką światową. Z jednej strony międzynarodowe koncerny wstrzymały decyzje o uruchamianiu nowych fabryk, jak i o rozbudowie już istniejących, z drugiej, spółki z polskim kapitałem napotkały poważne problemy w zakresie finansowania nowych przedsięwzięć. W rezultacie po kilku latach szybkiego wzrostu gospodarczego 2009 rok okazał się dla stref okresem silnego zahamowania inwestycji, ograniczania działalności i zwolnień pracowników. Mimo to SSE są obszarami, w których nadal pojawiają się nowi inwestorzy, w których powstają nowe zakłady produkcyjne i gdzie zatrudnia się pracowników – mówi Paweł Barański, Dyrektor, Firma Doradcza KPMG.
Specjalne strefy ekonomiczne mają duże szanse wyjść obronna ręką z kryzysu. Sprzyjają temu dobra infrastruktura, zachęty podatkowe i dostępność pracowników, a także wymogi prawne nałożone na inwestorów, które sprawiają, że mimo spowolnienia gospodarczego rozpoczęte inwestycje i miejsca pracy są utrzymywane na zakładanym wcześniej poziomie – dodaje Mirosław Michna, Partner, Firma Doradcza KPMG.
Nakłady inwestycyjne w SSE
| Źródło: Opracowanie własne KPMG na podstawie danych Ministerstwa Gospodarki (2007 i 2008) oraz odpowiedzi SSE (2009) |
Najważniejsze wnioski z raportu „Specjalne strefy ekonomiczne – edycja 2009”:
Inwestorzy pozytywnie oceniają funkcjonowanie w SSE
Inwestorzy są zadowoleni z faktu obecności w SSE. Wszystkie badane firmy działające w wałbrzyskiej SSE oceniły ją pozytywnie. Ponad 90% ocen pozytywnych zanotowały też strefy: katowicka, kostrzyńsko-słubicka oraz tarnobrzeska. Z kolei strefa krakowska otrzymała największy odsetek ocen „bardzo dobrych”.
Łatwiej o pracowników
Już drugi rok z rzędu poprawia się dostępność pracowników w obszarach objętych strefą.
Zdecydowana większość inwestorów nie ma większych trudności ze znalezieniem kadry menedżerskiej, inżynierów oraz robotników i pracowników administracyjnych. Również oceny kwalifikacji pracowników są pozytywne. Większość inwestorów sygnalizowała natomiast, że nie otrzymuje pomocy ani od władz lokalnych, ani od zarządów SSE jeśli chodzi o pomoc w pozyskaniu pracowników.
Interpretacja przepisów podatkowych największym problemem
Ponad połowa badanych inwestorów uczestniczących w badaniu twierdzi, że ma problemy z prawidłową interpretacją przepisów podatkowych dotyczących zwolnień z podatku, wynikających z prowadzenia działalności w strefie. 46% firm ma problemy z rozdzieleniem kosztów i przychodów opodatkowanych od kosztów i przychodów zwolnionych z opodatkowania.
Plany inwestycyjne dotychczasowych inwestorów pozostają ambitne
Blisko połowa respondentów zapowiedziała nowe inwestycje na terenie specjalnych stref ekonomicznych w Polsce w ciągu najbliższych 2-3 lat. Największy odsetek firm w legnickiej SSE. Blisko 90% tutejszych przedsiębiorstw ma inwestycje w swoich planach.
O raporcie
„Specjalne strefy ekonomiczne. Edycja 2009”, najnowszy raport badawczy KPMG jest już czwartą z kolei publikacją poświęconą funkcjonowaniu 14 specjalnych stref ekonomicznych w Polsce. Raport jest oparty na wywiadach telefonicznych przeprowadzonych w lipcu - wrześniu 2009 roku z przedstawicielami wszystkich czternastu SSE oraz 170 inwestorami prowadzącymi działalność na terenie stref.
pełna wersja raportu| Mirosław Proppé, partner w dziale doradztwa gospodarczego oraz Mirosław Michna, partner i Paweł Barański, dyrektor w dziale doradztwa podatkowego |
